Via Francigena

De oude pelgrimsroute door Frankrijk en Noordwest-Italië

De Via Francigena is één van de oudste pelgrimswegen in Europa. De naam betekent: de weg van de Franken, de Iter Francorum. Historici en de Association International Via Francigena laten de Via Francigena beginnen in Canterbury, vanwaar bisschop Sigeric in het jaar 990 Rome bezocht.

Introductie
Route
Kaarten
Gidsen
App’s voor de mobiele telefoon
Deeltrajecten
Beschrijving aanloop en verbindingsroutes
Verdere informatie

Vóór je je op weg begeeft lees de disclaimer over het gebruik van de gegevens op de route pagina’s!

Leden van pelgrimswegen naar Rome kunnen een pdf aanvragen met de pagina’s die route behandelen voor off-line gebruik.


Introductie

De Via Francigena  is een middeleeuws netwerk van wegen dat reizigers uit de Britse eilanden, de Lage Landen en Frankrijk, in de middeleeuwen naar Rome leidde. Historici, en ook de Association International Via Francigena (AIVF) laten de Via Francigena beginnen in Canterbury, vanwaar bisschop Sigeric in het jaar 990 Rome bezocht. Van zijn reis hield hij een dagboek van de route op zijn terugreis uit Rome bij. Dit boek werd in juli 1985 ontdekt door de antropoloog Giovanni Caselli en vormt de basis om een moderne pelgrimsweg naar Rome uit te zetten. In 2004 is de Via Francigena ook als belangrijke historische weg erkend door de Raad van Europa.

Vanuit de Lage Landen trek je langs de Sint Jacobswegen naar Reims, vanwaar je de Via Francigena, die in Canterbury start, door kunt wandelen naar Vaticaanstad. Je kunt er ook voor kiezen langs de GR5 meer zuidelijk aan te sluiten in Langres of Pontarlier bij de grens met Zwitserland.

De Via Francigena verkiest de vlakte boven de bergen. Het is geen saaie route, maar een weg vol betekenis, schoonheden en uitdagingen. Je trekt door een gebied met meer dan drieduizend jaar geschiedenis, je pelgrimeert door vier landen en drie taalgebieden. Onvermijdelijk moet je drie bergruggen over: de Jura, Alpen en Apennijnen. En vlakte is daarbij een relatief begrip. Ontelbare heuvels, dalen en rivieren zul je langs je weg tegenkomen. De Grote Sint Bernhardpas, op 2469 meter hoogte, ligt op de grens tussen Zwitserland en Italië en is onder voorbehoud van uitzonderlijke weersomstandigheden van begin juni tot eind oktober begaanbaar. Wanneer je de Alpen bent gepasseerd, zul je van half juni tot en met augustus rekening moeten houden met temperaturen die hoog kunnen oplopen.

De Via Francigena is ongeveer 2200 kilometer lang. Als je in Nederland of Vlaanderen vertrekt zal dit wat meer of minder zijn. De volledige route wordt doorgaans in drie tot vier maanden afgelegd. Hierbij krijg je meer dan dertigduizend stijgmeters te verwerken, maar gelukkig gaat dat geleidelijk aan en loop je doorgaans over goed begaanbare en bewegwijzerde wandelpaden. Vanuit de Lage Landen volgen jaarlijks enkele honderden pelgrims deze route. Hoe dichter je Rome nadert, hoe meer kans je hebt een medepelgrim te ontmoeten, maar platgelopen is de Via Francigena nog nergens. Je hoeft geen atleet te zijn om Rome te halen, maar een goede conditie en luisteren naar je lichaam zullen het plezier, dat je aan deze tocht beleeft, zeker verhogen. We raden je sterk aan de raadgevingen er op na te slaan die we van ervaren pelgrims kregen. Je kunt deze vinden in Adviezen & Voorbereiding onder het menu vooraf aan Rome op deze site. Heb je niet de mogelijkheid je drie tot vier maanden vrij te maken of schrikken de Alpen je af, dan kan je nog vertrekken uit Aosta (duizend kilometer in anderhalve maand) of Lucca (iets meer dan vierhonderd kilometer in twee tot drie weken).

Voor de werkenden onder de pelgrims, die slechts een paar weken per jaar hebben, is het afleggen van kortere afstanden per jaar ook heel goed mogelijk natuurlijk.


Route

Routetabel

Deeltraject Van Naar Land Afstand Totaal
Engeland en Frankrijk
Canterbury Reims EN/FR  447 447
Oost Frankrijk
Reims Pontalier EN/FR 530  977
Zwitserland Pontalier Grand Sint Bernard CH 191  1168
Noord Italië
Grand Sint Bernard Pavia IT 260  1428
Po vlakte & Apennijnen
Pavia Lucca IT 347  1775
Toscane & Rome
Lucca Rome IT 420  2195
Via Francigena
Nijmegen Rome  2195

 

Kaarten

Door te klikken op de OSM Umap kan je inzoomen op de route en bekijken waar deze route ligt ten opzichte van andere routes. Let wel, de GPS tracks die hiervoor zijn gebruikt zijn indicatief en de actuele route kan lokaal verschillen vertonen.

De metrokaart van de Via Francigena geeft een schematisch overzicht van de aanloop- en verbindingsroutes. Hij laat je toe door te linken naar informatie van de aanloop- of verbindingsroute.

© OpenStreetMap contributors

Ook als je met GPS of met een gids loopt kan het handig zijn een kaart op schaal 1:100.000 tot 1:200.000 bij je te hebben om het overzicht te bewaren. Voor Frankrijk kun je hier met de Michelin geel-oranje kaarten in de reeks ‘Local’ goed op pad, omdat ze duidelijk zijn, de GR routes tonen en algemeen verkrijgbaar zijn, zodat je niet de hele set moet meedragen. In Italië is de reeks ‘Carta stradale e turistica’ van Touring Editore een goede keuze, al halen ze niet het niveau van de Franse Michelin kaarten.

Online kaart van de Via Francigena.

Op de site viefrancigene.org kan je online kaarten bekijken van de Via Francigena en inzoomen op een etappe voor detail. Voor Frankrijk zijn de etappes vanaf Bery bij Reims tot Pontalier aangegeven. Zowel de fiets als de wandelroute kan getoond worden. Waypoints van overnachtingsplaatsen vanaf Pontalier zijn ook aangegeven. Per etappe kan de detail informatie aan een pdf-road-boek worden toegevoegd worden en een gps spoor gedownload worden.

Kaarten van de Via Francigena in Italië

In 2008 is een handige set routekaarten van de Via Francigena in Italië verschenen.
Ze zijn gerelateerd aan Guida alla Via Francigena van Cinti en d’Atti, zie hiervoor bij ‘gidsen’. Het gaat om drie mappen, die in stroken de dagetappes aangeven. De stroken kunnen van elkaar geknipt of gescheurd worden. Dan heeft men handige kaarten per dagetappe. Schaal: 1:30.000, 5e druk 2014
De kaarten hebben echter ook beperkingen (versie 2 / 2010):

In de aanloop vanaf de Grand St. Bernard is er eerst een ander boekje nodig met prima kaarten: “La Via Francigena in Valle D’Aosta e Piemonte”; uitgeverij Terre di Mezzo, schrijver Riccardo Latini, ISBN9788861892002 libri.terre.it/libri

De route in het boekje stopt in Vercelli. Vanaf daar kan men verder wandelen met het gidsje en de kaarten van Monica d’Atti. De route op de kaarten loopt van onder naar boven. Het is even wennen, maar dan is het ook wel weer leuk! De kaarten bestaan uit smalle stroken, bij alternatieve routes loopt men derhalve gauw ‘buiten’ de kaart. Het is dan ook aan te bevelen om overzichtskaarten bij je te hebben, dan wel gebruik te maken van digitale overzichten.


Gidsen

Voor het lopen van de Via Francigena is er een aansluitende reeks boekjes in het Nederlands geschreven door ons lid Ben Teunissen: De Weg van de Franken; daarnaast zijn meer beschrijvingen in het Engels, Frans, Duits en vooral in het Italiaans verkrijgbaar. Deze geven de ervaringen weer van auteurs, die zoeken naar de oorspronkelijke weg vanuit Canterbury naar Rome. Die zoektocht dwingt tot creativiteit. En dat zal de wandelaar duidelijk worden bij het maken van de tocht.

Door op de linken hieronder te drukken krijg je meer informatie over veelgebruikte gidsen.

De Weg van de Franken
De Lightfoot Guides to the Via Fracigena
Pilgrimtrail Canterbury to Rome in de de Cicerone reeks
Gidsen in het Italiaans
Gids in het Duits in de Reeks Rother
App voor tablet of smartphoneRother
Je eigen gids samenstellen met on-line beschikbare informatie Rother

In de beschrijving van de deeltrajecten krijg je verdere informatie waar welke gids gebruikt kan worden.


App ’s voor mobiele telefoon

Via Francigena van itinerAria

Ontwikkeld door de European Association of Vie Francigene
Van Pontarlier (zwitserland) tot Rome, opgedeeld in 56 etappes.

Gratis te downloaden voor Android en iPhone. De kaarten kunnen vooraf worden ingeladen zodat geen internet verbinding nodig is bij het gebruik. De kaarten bevatten het tracé van de via Francigena en de app toont je waar je je bevind. Naast de kaarten kan je beschrijvingen van de plaatsen waar je doorkomt raadplegen en informatie over overnachtingsplaatsen langsheen de route.

Van leden die de app gebruikte kregen we een positieve feedback.

OsmAnd

Ontwikkeld door OsmAnd maps and navigation op basis van Open street maps kaarten
Wereldwijde bedekkingsgebied, niet specifiek voor de via Francigena maar ondersteund deze wel op een aantal gebieden.

Beschikbaar voor Android en iPhone met een gratis en een betaalde versie (OsmAnd+). De kaarten en andere informatie kunnen vooraf worden ingeladen per regio zodat geen internet verbinding nodig is bij het gebruik. De kaarten bevatten gedeeltelijk het tracé van de via Francigena en toont je positie op de kaart. Hoogtelijnen kunnen getoond worden door ze afzonderlijk te downloaden. Naast de kaarten kan je wikipedia informatie downloaden en tal van andere informatie zoals bijvoorbeeld winkels, overnachtingsplaatsen, openbaarvervoer. Eigen GPS sporen kunnen vooraf geladen worden. Deze software is voornamelijk de moeite als je af en toe van de officiële route wil afwijken en voor de streken die niet door app van itinerAria behandeld worden. Handig is een functie die je huidige positie kan delen via e-mail, zodat het thuisfront op een kaart kan zien waar je je bevind.

 


Deeltrajecten

Voor aanloop trajecten uit de Lage Landen ga naar de alinea aanlopen.

Via Francigena in Engeland en Noord Frankrijk

Naar de grens met Zwitserland

De Grand Sint Bernard

Noord Italië

De Po vlakte en Apennijnen

Door Toscane naar Rome


Beschrijving aanloop en verbindingsroutes

De metrokaart van Via Francigena geef je een overzicht van de plaatsen, waar je verbinding kunt maken met andere wegen.

Aanloop routes langs pelgrimswegen

Het Nederlandse Genootschap van Sint Jacob & het Vlaamse Compostela Genootschap documenteren pelgrimspaden, die aansluiting geven op de pelgrimswegen naar het zuiden.

In de reeks De Weg van de Franken is in Deel 1 de route Maastricht – Reims opgenomen.

Verdere informatie over deze routes lees je op de pagina aanlopen langs pelgrimswegen.

 

 

 

 

 


Aanlopen langs de GR5

Het Lange-Afstand-Wandelpad GR5 is geen pelgrimspad, maar wel een veel belopen wandelpad, dat in de jaren zestig van de vorige eeuw werd ontworpen om van de Noordzee tot aan de Middellandse zee te kunnen wandelen. Voor de Romeganger is het een uitstekende weg als aanloop naar een pelgrimspad. Voor de Via Francigena kan dat in Laon als je in Charme op een regionaal Grote-Route pad overgaat of nabij de Zwitserse grens in Pontarlier, waar de GR5 en de Via Francigena elkaar kruisen. Voor meer informatie over de GR5 en het Pieterpad raadpleeg de pagina Aanlopen langs de GR5.

 

 

 

 

 

 


Aanlopen langs andere landelijke wandelpaden

Langeafstandspaden in Nederland (LAW), in België (GR). en Frankrijk (GR) zijn ook een mogelijkheid om vanuit je woonplaats je tocht te beginnen.

 

 


Verbindingswegen met andere routes

Op de Passo dela Cisa (1024m) kunnen geoefende bergwandelaars langs de GEA route doorsteken naar Badia Petraglia in de buurt van La Verna, waar ze op de Franciscusweg te komen.

Nabij Lucca kan met behulp van een wandelkaart of gps spoor naar Firenze, het startpunt van  ‘Een Franciscaanse voetreis’ gelopen worden.

In Buenconvento, 90 kilometer voorbij Siena, kun je doorsteken naar Assisi door op de Chemin d’Assise over te gaan.

Voor meer mogelijkheden en links naar verdere informatie raadpleeg de metrokaart van Via Francigena .


Verdere informatie

Verslagen en verschenen artikelen

Etappes Klaas en Helen van de Poel die in 63 dagen van Wassenaar naar Rome liepen.

Reisverslag Ruud Bruggeman

Verslag Ria en Marian Bos

Guus en Riet, de Vier vrije voeten

Informanten

Raadpleeg onze pagina pelgrims-voor-pelgrims voor leden die in je eigen streek persoonlijk hun ervaring over deze route met je willen delen.

Websites

Informatie wordt nog aangevuld!

Voor de Fietsers

De Via Francigena wordt de laatste jaren ook regelmatig met de fiets gereden. In het verleden was dit in Italië regelmatig over drukke wegen of onverharde paden, maar hierin is met nieuw aangelegde fietspaden verandering aan het komen. De route is sinds 2017 in Italië bewegwijzerd. Naast een aantal app’s voor een tablet en gps sporen kan je gebruik maken van de  Lightfoot gidsen of Italiaanse gidsen, die informatie voor fietsers bevatten. De Emo route en een variant van de Benjaminse Rome route rijden gedeeltelijk over de fiets versie van de Via Francigena. Meer informatie hierover op onze fietspagina.