Verlofdagen in Europa: klik hier


Buienradar Europa: klik hier

Aardbevingen Italië: klik hier

Toestand bergpassen: klik hier

Wind, Sneeuw, ...: klik hier

Advies onweer: klik hier


 

Inspiratiebronnen

Breng mij die horizon!

Filosofische reisverhalen

Jos de Mul

‘Hoe wij de wereld ervaren, wordt in belangrijke mate bepaald door plaats en tijd waarin wij leven. Deze ‘ervaringshorizon’ is echter geen gevangenis. Reizen is een van de uitdagendste manieren waarop we onze beperkte horizon kunnen verbreden, verstrooien en laten versmelten met andere vergezichten’, aldus de tekst op de kaft van dit bijzondere boek. 

De wereldreiziger in hart en nieren, Jos de Mul (1956), is zeker geen pelgrim te noemen. Toch geeft hij in dit filosofische avontuur blijk van wat de wandelende of fietsende pelgrim op weg naar Rome kan overkomen. ‘Want naast de praktische beslommeringen die iedere reiziger ondervindt – waar kan ik slapen, eten, enzovoorts – wordt de filosofische reiziger ook uitgedaagd de betekenis te begrijpen van de vreemde denkbeelden, handelingen, situaties en contexten waarin hij zich begeeft’. En veel pelgrims geven dan ook vaak aan dat hun reis ook een filosofisch avontuur is geworden.

De hoogleraar wijsgerige antropologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, Jos de Mul, behandelt in dit boek onderwerpen als Boeddha-bots in Japan, pratende laarzen in Helsinki en de zen-kunst van het duikbommenwerpen. Ondanks de merkwaardige onderwerpen kan het een inzicht geven in hoe je als pelgrim ook op je weg tot filosofische bespiegelingen kunt komen.

Jos de Mul, Breng mij die horizon!                                                                                             256 pagina’s, Boom uitgevers 2019                                                                                         ISBN 9789024426454

Recensie: De Volkskrant, 10 augustus 2019


Wandelen

een boekbespreking

Frédéric Gros

Tot rust komen, één worden met de natuur, voldoening: de zegeningen van het wandelen spreken steeds meer mensen aan. Voor lopen is geen scholing, techniek, materiaal of geld nodig. Alleen een lijf, ruimte en tijd. Wandelen wordt door de hoogleraar filosofie aan de universiteit van Parijs, Frédéric Gros, nadrukkelijk beschreven als een filosofische daad en als een spirituele ervaring. Voor veel grote historische filosofische of literaire figuren was ook lopen een manier om gedachten te ontwikkelen of inspiratie op te doen: Arthur Rimbaud, Friedrich Nietzsche, Mahatma Gandhi en Immanuel Kant. Ook existentiële mystieke en culturele aspecten van het lopen komen in dit boek ter sprake: eeuwigheid, eenzaamheid, stilte, traagheid, vrijheid en de pelgrimstocht. Wandelen zal veel mensen, die het niet van zichzelf weten, tonen dat ze eigenlijk wandelende denkers zijn. In dit onlangs verschenen boek wijdt Gros een hoofdstuk aan het Op pelgrimstocht gaan, waarbij hij constateert dat men niet praat over de weg naar Rome of naar Jeruzalem, maar wel over de wegen naar Santiago. […] Het grote succes van Santiago is te danken aan de combinatie van de weg en het einddoel. De mystieke grootsheid van de pelgrimstocht ligt volgens de filosoof Gros in het feit dat zowel de route als het heiligdom waar de pelgrim naar toe trekt worden gesacraliseerd. Daarmee geeft Frédéric Gros aan dat hij nog geen recente tocht naar Rome heeft ondernomen. Maar het blijft een mooi geschreven en verrassend boek dat aanzet tot wandelen. En ook een boek dat mooi is in al zijn eenvoud.

Frédéric Gros, Wandelen. Een filosofische gids.                                                                        224 pagina’s, De Bezige Bij 2013, € 16,90                                                                              ISBN 9789023477341


Filosofie van het landschap

Ton Lemaire

Dit oorspronkelijk al in 1970 geschreven essay biedt nog steeds een actueel en boeiend vergezicht voor aspirant, maar ook ervaren pelgrims. Volgens Ton Lemaire (1941) is de verhouding tussen jou en het landschap afhankelijk van de cultuur waarin je je bevindt. Loop je door de Toscaanse heuvels om te ontspannen of ben je in je hoofd alweer onderweg naar de volgende overnachtingsplaats?

Ton Lemaire heeft tot 1990 als cultureel antropoloog en cultuurfilosoof aan de Radboud Universiteit een belangrijke bijdrage geleverd aan het ‘groene denken’. Hij bestudeert het landschap als uiting van onze verhouding tot de natuur. Deze verhouding is sinds de Renaissance grondig veranderd: onze reislust, het toerisme en het feit dat we niet meer zo regionaal gebonden zijn, zijn gevolgen van die verandering. Ook als pelgrim kunnen we die veranderingen lijfelijk ervaren: tussen de drukkere stedelijke gebieden trek je in de rustige en vaak verlaten binnenlanden door gehuchten en dorpen waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. 

Wat bedoelt Lemaire precies met landschap? Het idee ‘landschap’ is relatief nieuw en ontstaan in de Renaissance. Middeleeuwers kenden het idee van een landschap nog niet. Hun wereld was gericht op de ziel en het innerlijk: de wijde wereld verkennen leidde maar af. Hun ruimte was lokaal, en gericht op belangrijke centra. Als pelgrim onderweg kun je dit zelf ook nog heel goed ervaren. De wereld speelde zich voor de middeleeuwse dorpsbewoners af rond het kerkgebouw.

Cornelis Verhoeven schreef er vijfentwintig jaar geleden in de Volkskrant bij een heruitgave al over ‘dat Lemaire de ontmythisering van de westerse ruimte beschrijft vanaf het moment dat het landschap door Petrarca “ontdekt” werd tot aan de totale publicatie daarvan in de fotografie en de huidige gretigheid van het toerisme. Voor iedereen die zich tijdens de pelgrimage verwonderd over de natuur en cultuur in al zijn verscheidenheid blijft dit boek een interessante bron.

Hieronder vermelden we de gegevens van een van de zevende herdruk. Maar na even speuren vind je het oorspronkelijke essay als pdf bij de Digitale Bibliotheek van de Nederlandse Letteren (dbnl.org).

Ton Lemaire, Filosofie van het landschap                                                                                 256 pagina’s, Ambo 2007                                                                                                           ISBN 9789026319594

Recensie: De Groene, 13 augustus 1997