Verlofdagen in Europa: klik hier


Buienradar Europa: klik hier

Aardbevingen Italië: klik hier

Toestand bergpassen: klik hier

Wind, Sneeuw, ...: klik hier

Advies onweer: klik hier


 

NB 49 Parlare l’italiano 24

Un crocifisso miracoloso

door Leo Baeten

Op de TV was te zien dat paus Franciscus, slechts vergezeld door zijn ceremoniemeester, op de late middag van de 27e maart naar de Sint-Pieter liep voor een gebedsdienst vanwege de corona-crisis. Het beeld van het Sint-Pietersplein sloot naadloos aan op de dramatische omstandigheden: het plein was afgesloten voor pelgrims en toeristen én het regende. Tijdens de dienst vereerde de paus het “pestkruis” dat stond opgesteld op het bordes van de Sint-Pieter. Dit crocifisso miracoloso (miraculeuze kruis) van de stervende Christus geeft de Romeinen al eeuwen vertroosting in moeilijke tijden.      

Het vijftiende-eeuwse “pestkruis” is afkomstig uit de San Marcello al Corso. Over dit beeld wordt verteld dat de onbekende kunstenaar op zoek ging naar een model om het lijden van de Heer zo natuurgetrouw mogelijk weer te geven. Op straat vond hij een arme drommel die er uitzag alsof hij niet lang meer zou leven en de kunstenaar nam hem mee naar zijn atelier. Bij wijze van vergoeding liet hij de man zich eerst opwarmen en gaf hij hem overvloedig te eten en te drinken. Daarna vertoonde het model echter helemaal niet meer de trekken van een stervende, waarop de kunstenaar hem meedogenloos toegetakeld zou hebben om de doodstrijd van Christus te kunnen uitbeelden. Nadat het werk voltooid was, dumpte hij het lijk van de ondertussen overleden man in de Tiber. Het beeld werd opgesteld in de uit de achtste eeuw daterende San Marcello al Corso. Een legende wil dat in 1519 na een alles vernielende kerkbrand het kruisbeeld onbeschadigd werd teruggevonden. Hierdoor ging het beeld door veel Romeinen vereerd worden.

Enige jaren later vond een tweede legende plaats. In 1522 werd Rome geteisterd door een pestepidemie. Om de hulp van God in te roepen werd besloten het inmiddels crocifisso miracoloso genoemde kruisbeeld in processie door de stad naar de Sint-Pieter te dragen. Uit angst voor verspreiding van de epidemie trachtten de kerkelijke autoriteiten dit te belemmeren, maar het volksgeloof bleek toch te sterk. Volgens kronieken uit die tijd zou de processie zestien dagen geduurd hebben. Op alle plaatsen waar het kruis langskwam verdween de pest! Vervolgens maakte het kruis een ronde door alle wijken en toen het uiteindelijk terugkwam bij de San Marcello was de pest verdwenen: Rome was gered. Nu eeuwen later de wereld geteisterd wordt door het corona-virus, was het een mooie gedachte dat paus Franciscus het “pestkruis” tijdens de gebedsviering vereerde: verleden en heden kwamen samen.

De gebedsdienst van paus Franciscus had een pijnlijke nasleep. Het “pestkruis” was tijdens de dienst blootgesteld aan de regen. Twee uur lang hadden regendruppels vrij spel gekregen om in het hout van kruis en corpus door te dringen. Daardoor was op enkele plekken de verf afgebladderd. De commotie was groot! Kunsthistorici waren verbolgen over de onzorgvuldigheid waarmee was omgegaan met het historisch belangrijke “pestkruis”. Natuurlijk had zorgvuldiger met het kruis omgegaan moeten worden, maar het is toch mooi dat  het “pestkruis” een middel blijft om te troosten in tijden van nood. Overigens is het wel te hopen dat restaurateurs de schade weten te herstellen.