Buienradar Europa: klik hier

Aardbevingen Italië: klik hier

Toestand bergpassen: klik hier

Wind, Sneeuw, ...: klik hier

Advies onweer: klik hier


 

Abt Emo route

Emo’s reis naar Rome als fietsroute

Per fiets door Duitsland, België, Frankrijk en Italië de tocht volgen, die Abt Emo in 1211 aflegde vanaf zijn klooster in Wittewierum naar Rome

Introductie
Route
Deeltrajecten
Beschrijving aanloop en verbindingsroutes
Website en reisverslagen
Verdere informatie

Voordat je deze tocht kiest: lees onze disclaimer over het gebruik van de gegevens op de route pagina’s!


Introductie: Fietsroute van Emo’s reis

Sinds 2015 is er een nieuwe mogelijkheid beschreven om fietsend Rome te bereiken. Dat is de route, die Peter Molog ontwikkelde op basis van het verhaal van Emo, abt van het verdwenen klooster Romerswerf (ruim vijf kilometer ten noorden van Appingedam). In het late najaar van 1211 vertrok Emo naar Rome om een conflict, dat hij had met de bisschop van Münster persoonlijk voor te leggen aan paus Innocentius III. Molog volgt de beschrijving van de route door Dick E.H. de Boer in zijn boek ‘Emo’s Reis’. (Zie ook de literatuurlijst) De gehele reis van Emo is opgeknipt in 3 delen (Romerswerf – Rome, Rome – Bologna en Bologna – Wittewierum).

De heenreis naar Rome maakt een flinke omweg in westelijke richting langs het klooster van Prémontré, 125 kilometer ten Noordoosten van Parijs. Emo ging langs een andere weg terug. Deze terugweg is minder uitgewerkt.

Echter: wie goed op de kaart kijkt ziet dat dit een route is die voor fietsers zeker een optie is: hij volgt grote stukken rustig platteland en omzeilt de Duitse en Franse middelgebergtes. (Of Emo wandelde of te paard ging is een vraag: alleen echt rijke pelgrims gingen te paard.) Dus de route is wel lang, maar zeker niet zeer inspannend. Emo stak een historische pas over de Alpen over, de Col du Mont Cenis. In de Povlakte en daarna nam hij min of meer de klassieke Via Francigena, dus daar trekt de route ook langs. Overigens reisde hij terug waarschijnlijk een stuk met de boot over de Rijn.

De gehele route van Romerswerf naar Rome is in kaart gebracht. Gegevens over de terugweg door Duitsland zijn minder gedetailleerd. Een uitgebreide beschrijving in boekvorm is er niet, maar er is een downloadbare beschrijving op www.emosreis.eu. Daar is ook veel extra informatie over deze route te vinden.

De route is de langste van de drie, 2615 km vanaf noord Groningen. De totale stijging is 24800 m, met in de eerste helft geen echt grote inspanning en in de Alpen en na het begin van de Apennijnen wel. Het is een route voor de sportieve fietser.

Het is de oudste beschreven Nederlandse pelgrimsroute, zie het boek van Dick de Boer en de roman van Ynskje Penninga. Behalve langs een aantal historische kloosters komt de route langs vele mooie Franse steden, oa Dijon, Lyon, Troyes en in Italië via Turijn op een fraai deel van de Via Francigena.


Route

Deeltraject Van Naar Land Afstand Totaal
1 Romerswerf Hamborn NL, DE  280
2 Hamborn Hautmont DE, BE, FR  350  630
3 Hautmont Troyes  FR  320  950
4 Troyes Lyon FR  420  1370
5 Lyon Turijn FR, IT  380  1750
6 Turijn Fornovo di Taro IT  306  2056
7 Fornovo di Taro Pietrasanta FR, IT  135  2191
8 Pietrasanta Rome FR, IT 430  2621

Kaarten

 

Door te klikken op de Umap kaart (rechts) kan je inzoomen op een route en bekijken, waar deze route ligt ten opzichte van andere routes. Let wel de GPS tracks die hiervoor zijn gebruikt zijn indicatief en de actuele route kan lokaal verschillen vertonen.

De ‘metrokaart’ van Emo’s  route (links) geeft een schematisch overzicht van de aanloop- en verbindingsroutes.

Emo route voor fietsers, heenreis


Deeltrajecten

  • Romerswerf – Hamborn (Duisburg) 280 km
  • Hautmont – Troyes 320 km
  • Troyes – Lyon 420 km
  • Lyon – San Mauro Torinese (Turijn) 380 km
  • San Mauro Torinese (Turijn)  – Fornovo di Taro 306 km
  • Fornovo die Taro – Valdicastello Carduci (Pietrasante) 135 km
  • Valdicastello Carduci (Pietrasante) – Rome 430 km

Romerswerf – Hamborn (Duisburg)

De route begint in noordoost Groningen. Van het vlakke Groningen gaat het via de Drentse Hondsrug naar het licht golvende grensgebied van Nederland en Duitsland.

Op dit traject worden het karakter van deze tocht direct duidelijk: fietsen langs kleine binnenwegen via een route uit een tijd, dat de grenzen nog weinig betekenis hadden. Je ontdekt een route waarbij een abt ooit van klooster naar klooster reisde.

Hier zien we voor het eerst de grote veranderingen in het landschap. Door aanleg van kanalen, spoorwegen en autowegen is het op de eerste dag al niet mogelijk om Emo’s route precies te volgen.

Hier volgen we niet de rustige en stille paadjes door de Drentse bossen, maar volgen we Emo over het fietspad langs de provinciale weg.

Het traject eindigt bij het klooster Hamborn. Het is de complete metamorfose van een landschap. Oorspronkelijk was het een klooster in de stille bossen, ver van het wereldse rumoer. Nu ligt het midden in de bebouwing van Duisburg.

Hamborn (Duisburg) – Hautmont (Maubeuge)

De eerste 70 kilometer van dit traject gaan grotendeels door een druk en volgebouwd gebied. Tot aan de Nederlandse grens is het daarna meestal een kleinschalig landschap.

Je fietst vervolgens door het oude mijngebied in Zuid-Limburg.Na Maastricht volgt het weids en open golvende landschap van België.

Je fietst nog een stuk net ten noorden van de taalgrens in het Vlaamse gebied, dat was in Emo’s tijd waarschijnlijk ook zo. Als je ten zuiden van de universiteit Louvain-la Neuve bent, ben je de grens gepasseerd en kom je vervolgens ten zuidwesten van Charleroi Frankrijk binnen.

 

Hautmont (Maubeuge) – Troyes 320 km

Na Hautmont doorkruist de route eerst de Thiérache, het gebied met de verstrekte kerken (o.a. Wimy, La Bouteille). Het landschap is over het algemeen golvend, een enkele wat serieuzere korte klim.

Onderweg een aantal wat grotere plaatsen met belangwekkende kerken in Lâon, Soisson en Orbais-l’Abbaye. Net voorbij Lâon passeer je het klooster, waarvoor de omweg werd gemaakt bij Prémontré.

En de route gaat dwars door het gebied waar de Eerste Wereldoorlog werd uitgevochten.

Dit traject eindigt in de grote stad Troyes.

Troyes – Lyon 420 km

Een groot deel van dit traject loopt langs rivieren en kanalen.

Eerst gaat het door het dal van de Seine 140 kilometer stroomopwaarts naar de bron van de rivier.

Na Dijon gaat het tot aan Lyon min of meer langs de Sâone. Soms langs de rivier zelf. Soms langs het kanaal. Een enkele maal wordt het dal verlaten.

Interessante steden onderweg zijn Dijon, Chalons-sur-Saône, Tournus, Macon en uiteindelijk Lyon.

Lyon – Turijn 380 km

Dit traject omvat de aanloop naar de Alpen, de passage van het hoogste punt van de tocht op de Mont Cenis  en de afdaling tot in de Povlakte. Met het verlaten van Lyon begint het klimmen. Tot het Lac d’Aiguebelette, de eerste 100 kilometer gaat het zo’n 250 meter omhoog. Omdat de route niet aldoor de dalbodem volgt, worden er redelijk wat hoogtemeters gemaakt.

Na het Lac d’Aiguebelette volgt dan de eerste echte pas, de Col de l’Epine (pashoogte 1014 meter), een klim van bijna 550 meter. Bij goed weer zijn de Alpen hier goed zichtbaar. Vanaf Chambéry fiets je ineens in de bergen. Langzaam gaat het omhoog naar Lanslebourg aan de voet van de Mont Cenis op 1400 meter hoogte.

Na het passeren van de col op 2083 meter volgt eerst nog een redelijk vlak stuk langs het stuwmeer en een korte klim. Daarna begint de afdaling. Na de lange afdaling loopt de route vanaf Susa door de dalbodem tot aan Turijn. Dit traject bevat de twee lastigste stukken van de hele tocht.

– Na Chambéry 5 kilometer zeer slecht stenig pad. Het alternatief is de onprettig drukke D1006.

– De afdaling via Montecenisio naar Novalese. Een zeer steile afdaling met slecht wegdek en zeer onoverzichtelijke bochten. Maar tegelijkertijd landschappelijk een van de hoogtepunten van de tocht. Het alternatief is op de hoofdweg blijven.

Turijn  – Fornovo di Taro 306 km

De Povlakte. Een nagenoeg vlak traject, aan het einde gaat het langzaam wat klimmen.

Het hele traject is een afwisseling van drukkere en stille wegen. Ook veel dijken langs de Po, waar vaak gravelwegen op liggen. In de periode van de rijstoogst (september) is er veel landbouwverkeer op de anders zo rustige gravelwegen.

Op het eerste deel van dit traject heb je nog zicht op de Alpen, maar langzamerhand doemen de Apennijnen op, afhankelijk van de luchtvervuiling, die hier heel aanzienlijk kan zijn. Belangwekkende steden onderweg, Turijn, Casale Monferrato, Pavia en Piacenza. Vanaf Pavia loopt de route min of meer parallel aan de huidige Via Francigena, die door veel wandelaars wordt gebruikt om naar Rome te gaan.

Fornovo die Taro – Pietrasanta 135 km

De oversteek van de Apennijnen wordt in dit stuk gemaakt. De pashoogte ligt op 1040 meter. Het is echter een zeer zware klim.

Het gaat steeds op en neer, korte stukken met zeer steile hellingen. Er moet in totaal ruim 3000 meter worden geklommen om op de pashoogte aan te komen.

Na de afdaling langs de kustlijn van de Middellandse Zee, die je nauwelijks te zien krijgt door de bebouwing.

Mooie steden: Pontremoli en Sarzana.

Pietrasanta – Rome 430 km

Het traject met de meeste beklimmingen. Het is een afwisseling van bergachtige stukken en rivierdalen.

Na de afdaling na Radicofani fiets je door een oud kraterlandschap.

Weidse uitzichten, maar ook een aantal malen langs oude kraterwanden naar beneden en naar boven.

Rome komen we binnen over de fietspaden langs de Tiber.


Beschrijving aanloop en verbindingsroutes

De ‘metrokaart’ van de Emo’s route geeft een schematisch overzicht van de aanloop- en verbindingsroutes en laat je toe door te linken naar pagina’s, die je meer detail geven.

Naar het beginpunt

Wie de hele route wil doen, moet eerst even met de trein naar Groningen en dan nog door naar Appingedam, de route begint in Nijklooster 5 km ten noorden van Appingedam.

Verbinding met de route van Benjaminse

In de Povlakte kan er gewisseld worden naar de Route van Benjaminse, dat is met een variant daarvan een oversteek van 30 km. De Apennijnen worden dan vanaf Mantua tot Florence doorstoken

Verbinding met Reitsma en Benjaminse na de Apennijnen

Na de Apennijnen lopen varianten van Reitsma’s route en de route van Benjaminse min of meer parallel.

Verbinding met andere fietsroutes

Op de website van Emo’s reis staan kruispunten met een aantal andere fietsroutes aangegeven.


Website en Verslagen

De abt Emo route voor Fietsers werd uitgewerkt door Peter Molog.

Zijn site www.voorheen-de-boswachter.nl/Emosreis bevat gedetailleerde informatie over de route met onder meer de mogelijkheid een route gids te downloaden.


Onze leden Theo en Marianne maakte in 2013 de fietsreis langs de Emo route en bezorgde ons een uitgebreid verslag dat je hier kan lezen.


In 2015 fietste Guus en Nel Schipper in de sporen van abt Emo naar Rome. Over hun ervaringen schreven ze het boek Emo achterna , Op de fiets naar Rome in de voetsporen van en Groningse abt. (ISBN: 9789081663809).


Verdere informatie

Voor wandelaars

Deze route heeft geen overeenkomsten met de wandelroutes tot in de Povlakte, daarna volgde Emo de Via Francigena. De gekozen route loopt over fietspaden en (secundaire) autowegen en is dus niet erg geschikt om te lopen.

Voor detailinformatie over wandelroutes bekijk de wandelpagina.

De terugweg

De terugweg naar Bologna en vandaar naar Wittewierum is ook beschreven op de website van Peter Molog www.emosreis.eu onder het menu Rome – Bologna – Wittewierum.

Deze route is aanzienlijk korter, Emo kon waarschijnlijk een deel per boot doen. De weg gaat over de San Bernardinopas, en volgt vanaf daar de Rijn langs delen van de route, komt eerst wel langs Zürich. Dan terug naar de Rijn in Bazel en vervolgens afwisselend aan de rechterkant en de linkerkant van de Rijn langs een aantal toen al bekende steden als Freiburg, Straatsburg, Worms en Keulen.

Fietsers kunnen natuurlijk ook vanaf Chur de Rheinradweg kiezen, die nog meer de Rijn volgt. Op de terugweg komt de route vanaf Bologna over de San Bernardinopas in Splügen uit op de route van Benjaminse, die van daar goed gevolgd kan worden.

Literatuur

Emo’s Reis. Een historisch-culturele ontdekkingstocht door Europa in 1212 van Dick E.H. de Boer

ISBN 9789072370105, uitgever Verloren b.v., 2014 in het Nederlands

Emo’s labyrint, auteur: Ynskje Penning, uitgeverij Penningboek, Haren,  ISBN 978 90 816099 1 3

Kroniek van het klooster Bloemhof te Wittewierum , bewerking en vertaling uit het Latijn van de kroniek door Emo en Menko van 1219 tot 1234 en latere jaren van Jansen en Janse, uitgeverij Verloren, Hilversum 1991, ISBN 978 90 8704386 1, taal Latijn/Nederlands