‘Vraag en er zal je gegeven worden, zoek en je zult vinden, klop en er zal voor je worden opengedaan’.

Dit is een oude tekst die voor pelgrims naar Rome zeer herkenbaar zal zijn. Als pelgrim krijg je zeker hulp of onderdak, wanneer je daar om vraagt. Toch is het goed om je vooraf te oriënteren, waar op de route onderdak beschikbaar is. Voor overnachtingen bij kloosters, hostels en parochies heb je een pelgrimspaspoort nodig, op andere plekken helpt het om duidelijk te maken waarom je maar één nacht blijft. Het pelgrimspaspoort van de vereniging Pelgrimswegen naar Rome, uitgegeven op je naam en met een verzoek om te helpen als dat nodig is kan dan goed dienst doen.

De vereniging houdt zelf geen lijst van overnachtingsmogelijkheden bij, maar verwijst naar de ontwikkelaars van de individuele routes. De meeste gidsen en websites van de routes bevatten een lijst van beschikbare overnachtingsmogelijkheden. Je vindt aan het eind van iedere etappe het adres van een ostello (hostel) en soms een klooster. En de luxe pelgrims vinden er vaak mogelijkheden voor camere (kamer), agriturismo (boerderij), B&B of hotel. Kijk ook bij de websites van specifieke routes naar de slaapplaatsen, zie deze link om snel de juiste pagina te vinden. Die websites worden meestal goed bijgehouden. 

Andere voordelige opties zijn jeugdherbergen, natuurvriendenhuizen of kampeerplaatsen (al dan niet bij de boer). In jeugdherbergen en natuurvriendenhuizen zijn vaak ook tweepersoonskamers beschikbaar naast slaapzalen. Op campings kun je regelmatig ook een stacaravan huren. In de bergen (Alpen en Apennijnen) heb je dan berghutten, daar krijg je korting als je lid bent van een bergsportvereniging. Op de pagina informatie per land over slaapplaatsen vind je per land een aantal suggesties om je te helpen een plaats te vinden om te overnachten.

Vroeger overnachtten de pelgrims meestal in kloosters. Helaas is dit niet altijd meer het geval. Kloosters verdwijnen in rap tempo en de parochiehuizen hebben het vaak moeilijk. Maar toch komt het nog regelmatig voor dat als je bij een kerk of pastorie aanklopt er voor de pelgrim met paspoort naar een oplossing wordt gezocht.

Het is aan te raden minimaal een dag van tevoren een slaapplek te reserveren, zeker ook in kloosters. Buiten het seizoen ben je regelmatig de enige gast, in het seizoen is misschien alles al vol. Vaak kun je per email een reservering doen. Maar: beter is het om te bellen en vaak helpt het ook om een Whatsapp bericht te sturen.

Er bereiken ons berichten dat er soms gevraagd wordt een kopie van een identiteitsbewijs op te sturen. Doe dat niet zomaar. Gebruik deze app van de overheid om een veilige kopie te maken waarbij je gegevens afschermt. Je kunt boeken via smartphone of tablet op onder andere de site van Booking of Airbnb. Voor die laatste sites is het handig om een account aan te maken. Deze reis giganten hebben hun nadelen: ze vragen 10 tot 25% provisie. Je kunt zoeken naar onderdak op hun websites en vervolgens direct bij de eigenaar boeken, vooral als het kleine accommodaties betreft.

En als extra optie: ga naar Google Maps, of naar een versie van OpenStreet Map en zoom zo ver in als je kunt: dan vind je hier en daar symbolen voor nog meer hotels die op geen enkele website staan.

De benaming van deze vorm van onderdak verschilt per land, maar over het algemeen zal het niet moeilijk zijn zo’n kamer te vinden, zeker wanneer je in een café of winkel rondvraagt. Bij al dit soort adressen is het slim om vooraf te bellen. Je wordt meestal heel vriendelijk en gastvrij onthaald en je krijgt veel waar voor je geld. Tarieven beginnen bij € 20 voor één persoon en € 35 voor twee personen, maar kunnen voor een mooi, sfeervol onderkomen best het dubbele zijn. De goedkoopste adressen liggen meestal op het platteland. In en rond steden is het bijna altijd duurder.

Couchsurfing is ook een niet-commerciële website met adressen van mensen die een slaapplek aanbieden. Bij het maken van een account kun je alleen gast zijn, maar ook aangeven wat je zelf te bieden hebt als gastgever. 

Warm Showers is een internationale internet gemeenschap van fietsers die elkaar kosteloos overnachting aanbieden. Bij het aanmaken van je account kun je aangeven wat je te bieden hebt. Bijvoorbeeld een plaats om je tent te zetten, een douche, een bed, de mogelijkheid om je potje te koken of wat meer.

Er zijn positieve ervaringen van wandelende pelgrims die hun tent meenemen. Vaak stuurt men dan in Zwitserland of Oostenrijk het kampeermateriaal weer retour, omdat er in Italië nauwelijks kampeergelegenheden zijn. Voor fietsers geldt dit laatste niet, zij kunnen immers kamperen op iets grotere afstand van de routes.

Over de keuze om wel of niet een tent mee te nemen, gelden ook nog andere factoren zoals:

  • Het gewicht van de rugzak of op je fiets neemt drastisch toe met de keuze voor een tent. Natuurlijk zijn er ultra lichtgewicht tenten en tarps (lichtgewicht zeil dat als dak kan dienen). Maar met de tent komen ook de slaapzak en meestal de kookspullen er bij.
  • Sinds Corona zijn er particuleren die je in hun tuin laten overnachten met je tent. “Welcome to my garden” heet het, veel in België maar ook verder in Europa, je kunt hier inloggen.
  • Soms is het prettig onderweg ‘vastigheid’ te hebben tijdens de fysiek en emotioneel enerverende tocht. Een tent biedt een stukje vertrouwdheid, omdat hij elke nacht hetzelfde is. Ook geeft een tent het veilige gevoel dat je hem altijd wel ergens kunt opzetten, ook als je tegen de avond ‘in the middle of nowhere‘ bent.
  • De goedkoopste oplossing  is natuurlijk het wildkamperen. Officieel mag het niet in de landen, waar je doorheen trekt. Vraag liever aan een boer of je op zijn erf mag staan. Wanneer je jezelf als pelgrim kenbaar maakt, krijg je vrijwel zeker een welwillend antwoord. Waarschijnlijk mag je ook wel douchen en wie weet word je zelfs aan tafel genodigd.