San Giovanni in Laterano

De Sint Jan van Lateranen is de eigenlijke kathedraal van Rome, omdat hier de cathedra of stoel van de bisschop van Rome stond. Daarom wordt hij ‘Moeder en Hoofdkerk van alle kerken van de stad en van de wereld’ genoemd.

Tijdens de middeleeuwen werden hier vijf concilies gehouden, maar ook het infame proces waarbij Stefanus VI in 896 zijn overleden voorganger Formosus liet opgraven en ‘verhoren’.

Totdat de pausen in 1309 de wijk namen naar Avignon was het Palazzo Lateranense de belangrijkste residentie van de paus. Pas na de terugkeer uit Avignon in 1377 kreeg het Vaticaan deze functie.

De basiliek werd meermalen verwoest en hersteld. Het huidige gebouw stamt daardoor grotendeels uit de baroktijd en de achttiende eeuw. Links voor de ingang staat een beeld van keizer Constantijn. De bronzen deur in het midden hing oorspronkelijk in het Huis van de Senaat aan het Forum Romanum.

Interieur

Binnen zijn het vergulde plafond en de vloer met cosmatenwerk de moeite waard.

Ongeveer halverwege het middenschip rechts het monument voor paus Sylvester II. Het verhaal gaat dat zijn graf gaat zweten en met de botten rammelen als het laatste uur van een paus heeft geslagen.

Boven het pauselijk altaar zijn de zilveren reliekhouders te zien, die de hoofden van Petrus en Paulus zouden bevatten.

Verder is hier een fraai bronzen graf van paus Martinus V. De inwoners van Rome leggen bloemen en kleingeld op dit graf, omdat dit geluk zou brengen. Voorbij het pauselijk altaar kun je links naar de kloosterhof met prachtig cosmatenwerk.

Rondom de basiliek

Rechts achter de basiliek staat de moeder aller doopkapellen. Zijn achthoekige vorm is overal in Italië overgenomen, maar hier niet goed meer te zien omdat er later kapellen aan vast gebouwd zijn. Enkele daarvan bezitten heel mooie mozaïeken uit de vijfde tot zevende eeuw.

Links aan de overkant van het voorplein van de St. Jan staat de Scala Santa. Volgens de traditie stamt deze heilige trap uit het paleis van Pilatus. Pelgrims beklimmen deze trap op hun knieën.

Bovenaan de Scala Santa bevindt zich het Sancta Sanctorum (het Heilige der Heilige). Door de tralievensters van deze privé kapel van de paus kun je een glimp opvangen van het schitterende cosmatenwerk en van een icoon van Christus dat door engelen geschilderd zou zijn.